تاريخ انتشار: 21 بهمن 1395 ساعت 22:51

معرفی طنزپردازان به قلم سید عماد الدین قرشی

منوچهر احترامی

[زاده شانزدهم تیر1320تهران- بیست‌و‌دوم بهمن ۱۳۸۷درگذشت تهران]. در سال 1327 به دبستان محمدیه و سپس به دبستان سلمان رفت. او از کودکی هوش، استعداد، حافظه و ذوق ادبی خاصی داشت اما بسیار بازیگوش بود به نحوی که به گفته خودش نمره اخلاق کلاس چهارم ابتدایی‌اش «سه» شد! در هشت‌سالگی با غزلیات سعدی آشنا شد و اولین شعرش را چنین سرود:«اول دفتر به نام ایزد پاک، صانع پروردگار حی تواناک»!. در تمام کارهای منوچهر رگه‌هایی از فکاهی هم وجود داشت. کودکی و نوجوانی منوچهر در بحبوحه جنگ جهانی دوم و التهابات سیاسی منجر به 28 مرداد سال 32 گذشت و او با حافظه خارق‌العاده‌ای که داشت، خاطرات بسیاری از چشم یک کودک تهرانی از ماجراهای آن دوران داشت. او کار فنی را هم بسیار دوست می‌داشت و وسایل بسیاری برای خودش یا دیگران با استفاده از ابزارآلات ابتدایی می‌ساخت. در سال1339 به دانشکده حقوق دانشگاه تهران رفت. و بعد در اداره آمار استخدام شد. او در سال 1337 نخستین کار فکاهی‌اش را برای مجله توفیق فرستاد. منوچهر احترامی که 17 سال بیشتر نداشت، در همین سال به «توفیق» دعوت و سمتش «وردست سردبیر» شد. اندکی پیش از آن، پدر منوچهر درگذشته بود و او برای کمک خرج خانواده، علاوه بر تحصیل، مطالعه و نوشتن به کارهایی نظیر در و پنجره‌سازی و آهنگری می‌پرداخت. او به موازات طنزنویسی روی فولکلور و ادبیات کودک هم کار می‌کرد و بعدها با سرودن اشعاری چون «حسنی نگو یه دسته گل» و «گربه من ناز نازیه» روی بسیاری از کودکان دهه 60 تاثیر گذاشت. برخی از مشهورترین نام‌های مستعار منوچهر احترامی «م.پسرخاله»، «م. وقایع‌نویس» و «الف. اینکاره» بود. احترامی بعدها بر عربی و فرانسه نیز تسلط یافت. مدتی نیز عمده فعالیت طنزنویسی‌اش را روی رادیو متمرکز کرد. او نویسنده برخی از مشهورترین آیتم‌های برنامه‌های رادیویی و به‌خصوص «صبح جمعه با رادیو» بود و قطعات ضربی و نمایشنامه‌های ماندگاری در این دوران به یادگار گذاشت. هرچند که فعالیت مطبوعاتی او نیز قطع نشد و با نشریاتی چون تهران مصور و فردوسی همکاری‌هایی داشت. پس از انقلاب اسلامی و تا اوایل دهه 60 او با نشریات طنز متعددی همکاری کرد. در دهه 60 او با نام مستعار پورنگ، اشعاری برای کودکان سرود که نه‌تنها بسیار مشهور شدند بلکه بعضی از آنها امروزه در فرهنگ مردم جای گرفته‌اند. اشعار معروف «حسنی» که «حسنی نگو یه دسته گل» و «حسنی ما یه بره داشت» و نیز «دزده و مرغ فلفلی» از جمله مشهورترین این آثار هستند که تاکنون صدها هزار نسخه از آنان به فروش رفته است. او پس از راه‌اندازی مجله گل‌آقا در سال 1369 توسط کیومرث صابری‌فومنی به آن پیوست و تا آخرین شماره به آن وفادار ماند. به یادماندنی‌ترین آثار احترامی نظیر «جامع‌الحکایات» و «پیر ما گفت...» در نشریات موسسه «گل‌آقا» به چاپ رسیده‌اند و همواره در زمره بهترین آثار منتشره در «گل‌آقا» بوده‌اند. در سال‌های اخیر از منوچهر احترامی در مراکز و نشست‌های بسیاری همچون موسسه گل‌آقا، حوزه هنری، سازمان صدا‌وسیما و شب‌های بخارا تجلیل شد. احترامی پژوهش‌های زیادی را نیز در قالب مقالات طنز در حوزه تعزیه انجام داد که ماحصلش ذیل عنوان «طنز در ادبیات تعزیه» گرد آمده است. در دهه گذشته، مجموعه «بچه‌ها، من هم بازی» از بهترین آثار احترامی برای بچه‌ها توسط گل‌آقا منتشر شد. همچنین گزیده‌ای از آثار منوچهر احترامی در مجموعه «طنزآوران امروز ایران» و «کتاب‌طنز6» [ویژه منوچهر احترامی] توسط سوره‌مهر منتشر شد. نمونه‌ای از نثر منوچهر احترامی در قالب «پیر ما گفت» چنین است:

* پیر ما گفت: اگرچه پدر را حق بسیار بر ذمه فرزند است و فرزند را باید که احترام پدر را نیکوتر وجهی نگاه دارد لکن من پدر خویش را ارج می‌ننهم و او را می‌نبخشم! گفتند: چرا؟ گفت: زیرا که وی دروغ بسیار بگفت و چاخان بسیار می‌بکرد. گفتند: چه خلاف گفت آن مرحوم رحمت‌الله؟ گفت: همه خلاف گفت. که گفت: یک شهر و دو نرخ نشود و شد. و گفت: دزد رسوا شود و نشد! و گفت: دروغ بدترین چیزی است و بهترین چیزی بود و گفت جوانان حرمت پیران نگاه دارند و نگاه نداشتند. آنجا جوانان بودند، این بشنیدند. گفتند: ای پیر! خپه کن و بیش مگوی که تو را از پس یقه بگیریم و بجنبانیم و پای بر قفای تو زمین و به آسمان فرستیم و چشم بداریم تا سال دیگر با برف به زمین بازگردی [یا بازنگردی به جهت خشکسالی را].


نظر بگذارید

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
وب سایت:
* متن نظر: